Als ik organisaties adviseer over beleid en kwaliteit, stuiten we vaak op een pijnlijke paradox.
Directies investeren tienduizenden euro’s in weerbaarheidstrainingen, agressieprotocollen en de-escalatietechnieken. Medewerkers worden getraind om “samen sterk te staan”.
Vervolgens kijk ik naar het rooster. Een gatenkaas.
Een dienst met drie uitzendkrachten en één junior vaste kracht. Een afdeling waar de ‘ankermedewerker’ al drie weken overbelast is omdat die non-stop flexkrachten moet inwerken. Diensten die elkaar met nul minuten overlap afwisselen, waardoor de “korte nabespreking” die we zo promoten, fysiek onmogelijk is.
Hier moet ik confronterend zijn: met zo’n rooster ondermijnt de organisatie haar eigen beleid. Je kunt trainen wat je wilt, maar een rooster dat familiariteit en teamgevoel structureel onmogelijk maakt, is onveilig beleid.
Dit gaat verder dan efficiëntie. Dit raakt direct aan de Arbowet.
Elke werkgever heeft een wettelijke zorgplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving. De vraag die ik managers stel, is deze:
Voldoet u aan uw zorgplicht als u een team samenstelt dat elkaar niet kent, de risico’s niet kan inschatten en geen ingespeelde ‘alarmknoppen’ (zoals codewoorden) heeft? Wat gebeurt er als het misgaat? Denkt u dat een rechter genoegen neemt met “we hadden de dienst gedekt”?
De Sociaal-Economische Raad (SER) waarschuwt al jaren voor de risico’s van doorgeschoten flexibilisering, met name het gebrek aan collectieve verantwoordelijkheid. Je kunt van een tijdelijk team niet dezelfde sociale cohesie en verantwoordelijkheid verwachten als van een vaste kern.
Dit is geen pleidooi tegen flexibiliteit. Het is een pleidooi voor strategische planning.
- Stop met het inhuren van willekeurige gezichten; investeer in een vaste flexpool die de locatie en cultuur kent.
- Zorg voor verplichte overlap tussen diensten voor een warme overdracht.
- Hanteer de ‘Anker’-regel: rooster nooit een team zonder een ervaren, senior vaste kracht die de cultuur bewaakt.
Een rooster is geen Excel-sheet. Het is de blauwdruk van je veiligheidsbeleid.
Als die blauwdruk vol gaten zit, stort vroeg of laat het gebouw in.
