Het G-model stress en gedachten helpt begrijpen waarom niet de gebeurtenis zelf, maar jouw interpretatie bepaalt hoeveel spanning je voelt. Stel je voor: een cliënt rolt met zijn ogen terwijl je iets uitlegt. Of een collega loopt langs de balie zonder je te groeten. De spanning in je lijf is direct voelbaar: irritatie, boosheid, frustratie.
We zeggen vaak: “Hij maakt me boos.” Maar wat als niet de ander, maar jouw gedachte de echte bron van stress is? Het G-model laat zien hoe die interne schakel werkt — en hoe je de controle terugpakt.
De standaardroute: van gebeurtenis naar gevoel
In het dagelijks leven lijkt het alsof de wereld werkt volgens een simpele keten:
- Gebeurtenis → collega negeert je.
- Gevoel → je voelt je boos.
Toch klopt dat niet. Als de gebeurtenis de oorzaak was, zou iedereen hetzelfde voelen. De een ergert zich, de ander niet. Wat daartussen zit, zijn je gedachten.
Het echte model: de volledige keten
Het G-model stress en gedachten maakt die tussenstap zichtbaar. Het laat zien dat er altijd een interpretatie tussen gebeurtenis en gevoel zit:
- Gebeurtenis: wat er feitelijk gebeurt.
- Gedachte: wat jij daarover denkt.
- Gevoel: de emotie die voortkomt uit die gedachte.
- Gedrag: wat je vervolgens doet.
Voorbeeld:
Route 1 – De automatische reactie:
- Gebeurtenis: collega groet niet.
- Gedachte: “Hij negeert me expres.”
- Gevoel: boosheid, irritatie.
- Gedrag: je reageert kortaf of negeert hem terug.
Route 2 – De professionele reactie:
- Gebeurtenis: collega groet niet.
- Gedachte: “Misschien zag hij me niet.”
- Gevoel: neutraal of mild bezorgd.
- Gedrag: je blijft rustig of vraagt later: “Alles goed?”
Het verschil zit niet in de gebeurtenis, maar in de gedachte die jij kiest.
Waarom dit de kern is van professionele weerbaarheid
Echte weerbaarheid betekent ruimte vinden tussen gebeurtenis en reactie. Dat is de plek waar je invloed hebt — waar het G-model stress en gedachten concreet wordt.
Je kunt cliënten of collega’s niet veranderen, maar je kunt wel je eigen interpretatie sturen. Dat bewustzijn is het fundament van professionele rust en regie.
Door het G-model toe te passen, geef je de regie niet langer aan de buitenwereld, maar aan jezelf.
Bronnen:
• Ellis, A. (1957). Rational psychotherapy and individual psychology. Journal of Individual Psychology. (Albert Ellis is de grondlegger van de Rationeel-Emotieve Training, de basis voor het G-model.)
• Arbodiensten en GGZ-standaarden: Het G-model (of 4G/5G-model) is een standaardinstrument binnen de Nederlandse (Arbo)psychologie en cognitieve gedragstherapie voor stress- en woedemanagement.
